Geçmiş yazılarımız



Zong Zi

Zongzi (ya da kısaca zong) (Çince: 粽子) tatlı pirincin içine çeşitli dolguların eklenmesi ve bambu, kamış veya diğer büyük düz yapraklar ile sarılması yoluyla yapılan geleneksel bir Çin yemeğidir. Buharda ya da kaynatılarak pişirilir. Batı dünyasında bilinen adı pirinç mantısı veya yapışkan pirinç mantısıdır. Kabaca ülkemizde yapılan yaprak sarmasına benzetilebilir.

İsimleri

Myanmarlılar (ülkedeki adı Pya Htote), Kamboçyalılar (ülkedeki adı nom chang), Laoslular ve Taylandlılar (ülkedeki adı Bachang) kendi ülkelerinde yaşayan azınlık Çinlilerden bu yemeği ödünç almışlardır. Singapur,Endonezya ve Malezya’da ise bu yemek bakcang, bacang veya zang olarak bilinir. Filipinler’de yaşayan azınlık Çinliler arasındaki adı ise machang dır.

Orijini

Zongzi (yapışkan pirinç mantısı) geleneksel olarak Duanwu Festivalinde (Festivalin ingilizce adı: Dragon boat festival, Pinyin olarak adı: Duānwǔ dur. İngilizce adının doğrudan Türkçeye tercümesi: Ejderha botu festivali) yenir. Bu festival Ay takvimine gore beşinci ayın beşinci günü kutlanır (Miladi takvimde ise Mayıs sonu ile Haziran ortası arasında değişen bir aralıktadır). Yaygın olan bir inanca göre, Chu hanedanlığında yaşayan ünlü şair Qu Yuan’ın ölümünü anmak adına zongzi yenir. Vatanseverliği ile bilinen Qu Yuan, kralını Qin hanedanlığının yayılmacı politikalarına karşı uyarmaya çalışmış ancak başarısız olmuştur. MÖ 278 yılında Qin hanedanlığı generali Bai Qi, Chu hanedanlığının başkenti Yingdu’yu ele geçirdiğinde, Qu Yuan'ın duyduğu üzüntü öylesine büyüktü ki “Ying için ağıt” adlı eserini yazdıktan sonra Miluo nehrine atlayarak intihar etmiştir. Efsaneye göre, şairin bedeninin balıklar tarafından yenmesini engellemek için nehre halk tarafından pirinç atılmıştır. Zongzi sezonsal bir yemek olmasına rağmen Çin popülasyonunun fazla olduğu büyük kentlerde yıl boyunca zongzi bulunmaktadır.

Diğer Bilgiler

Zongzi’nın şekli güney Çin’de daha çok tetrahedral, kuzey Çin’de ise daha çok koni şeklindedir. Zongzi tarifleri gibi sıkı ve düzgün zongzi bağlama becerileri de nesilden nesile aile içinde aktarılmıştır. Zongzi geleneksel olarak tüm ailenin yardımıyla yapılır. Geleneksel zongzi lar bambu yapraklarına sarılırken, diğer ülkelerde bazen lotus, muz, mısır, kanna çiçeği yaprakları da alternatif olarak kullanılmıştır. Farklı tip yapraklar kendi özgün koku ve tadını pirince aktarmaktadır. Zongzi’nın dolgusu bölgeden bölgeye değişmekle birlikte, kullanılan pirinç her zaman yapışkan pirinçtir. Kullanılan pirinç bölgeye göre değişen şekilde hafifçe önceden yağda pişirilir ya da kullanılmadan önce suda bekletilir. Kuzeyde, dolgular çoğunlukla kırmızı fasülye püresi, tapyoka veya gölevezdir. Kuzey tarzı zongzi tatlıdır. Bununla beraber, güney tarzı zongzi ise tuzludur. Güney tarzı zongzi dolgusunda kullanılanlar tuzlu ördek yumurtası, gölevez, tavuk eti, Çin sosisi ve shiitake mantarıdır. Zongzi pişirme süresi kullanılan pirincin önceden gördüğü işleme göre değişir. Birkaç saatlik buharda veya kaynayan suda pişirme yeterlidir. Bununla birlikte, zongzi tarzları birbirine karışmış haldedir ve bugün bir geleneksel markete gittiğinizde her tip zongzi’yı bulabilirsiniz.

Powered by Şevket Çalışkan